Hallo ,

Zoals elk jaar hebben we de AFAS Award Day georganiseerd voor 47 boeren die Jacana nu al vier jaar ondersteunt. Tijdens deze dag kwamen boeren uit Lundazi, Chipata en Petauke bijeen om deel te nemen aan leuke activiteiten en van elkaar te leren. Aan het einde van de dag is er altijd een prijsuitreiking om de beste boer van het jaar te eren. Deze boer ontvangt 10.000 kwacha. Dit jaar ging de prijs voor de tweede keer naar de jongste boer: Morris Ngoma.
Hieronder kun je het verhaal van Morris Ngoma lezen en ontdekken waarom de boeren hem tot Boer van het Jaar hebben gekozen.

Morris (tweede van rechts) en zijn familie

Van onzekerheid naar stabiliteit:
Hoe duurzame landbouwpraktijken het levensonderhoud van een kleine boer hebben veranderd.

Achtergrond

Morris Ngoma is een 23-jarige kleine boer die uit een gezin met zeven kinderen komt: twee jongens en vijf meisjes. Hij woont in het dorp Kalumelinga, onder Chief Misholo, in het gebied Chiparamba in het district Kasenengwa. Vanwege financiële problemen thuis heeft Morris slechts een gedeelte van de middelbare school afgerond.
Als Morris terugkijkt op voorbije landbouwseizoenen, herinnert hij zich de onzekerheid die zijn levensonderhoud kenmerkte. Ondanks jarenlange ervaring hadden Morris en zijn familie te kampen met lage productiviteit, steeds stijgende productiekosten en beperkte toegang tot praktische landbouwkennis.

“Landbouw voelde meer als een kwestie van overleven dan als een bedrijf; als gezin werkten we elk seizoen keihard, maar het resultaat was altijd hetzelfde,” vertelt Morris.

De uitdaging

Net als veel andere boeren in Zambia maakte Morris gebruik van conventionele landbouwmethoden die arbeidsintensief waren en gevoelig voor klimaatschommelingen. Hij verbouwde zijn gewassen voornamelijk in het regenseizoen, en wel om een aantal redenen:

Watertekort tijdens het droge seizoen: zijn akker beschikte niet over een betrouwbare waterbron.
Een gebrek aan kennis over hoe je een bedrijf moet opzetten en succesvol moet leiden.
Gebrek aan vaardigheden en kennis op het gebied van duurzame landbouw: gebrekkige landbouwtechnieken, slechte planning en beperkt gebruik van klimaatvriendelijke methoden leidden tot slechte opbrengsten en een laag inkomen. Morris beschikte niet over het zelfvertrouwen en de middelen om zijn boerderij zelfstandig op een duurzame en winstgevende manier te beheren.
Gebrek aan ervaring met irrigatietechnologie en toegang tot irrigatiemiddelen.
Gebrek aan bescherming tegen dieren en diefstal van landbouwproducten.

Het project

In 2022 werd Morris geselecteerd om deel te nemen aan het vijfjarige AFAS-project: “From auto-pilot to champion farmer” dat door Jacana wordt uitgevoerd en mogelijk wordt gemaakt door de AFAS Foundation. Een aanpak die is ontworpen om boeren vaardigheden bij te brengen op het gebied van landbouw als serieuze onderneming, duurzame landbouw en biologische groenteteelt. Het project helpt boeren om zelfstandig weloverwogen beslissingen te nemen en tegelijkertijd veerkracht op de lange termijn op te bouwen door hoogwaardige gewassen te verbouwen en te leveren, te beginnen op een proefperceel van een Lima (50 x 50 m) en later uit te breiden.

In het kader van het AFAS-project ontving Morris:

Trainingen op het gebied van bedrijfs-, financiële en marketingplanning.
Een gedeeltelijk gesubsidieerde waterput en zonnepomp om de irrigatie te vergemakkelijken.
Praktische training in duurzame landbouwpraktijken, zoals: het maken van organische mest, biologische ongediertebestrijding, grondbewerking en biologische groenteteelt en snoeien van fruitbomen.
Regelmatige monitoring en begeleiding op de boerderij bij planning en algemeen gewasbeheer.
Begeleiding bij de boekhouding (ook met behulp van de Jacana-app).
Landbouwondersteuning (gedeeltelijk gesponsorde landbouwbenodigdheden en -middelen).

Morris in zijn tuin

Ontwikkeling tot een kampioen

Binnen één teeltseizoen begon Morris al aanzienlijke veranderingen te merken. De gewasopkomst verbeterde, de opbrengsten stegen en de productiekosten daalden dankzij een betere planning en een efficiënt gebruik van productiemiddelen, waaronder lokaal geproduceerde organische meststoffen en biologische bestrijdingsmiddelen.
Voor het eerst oogstte Morris genoeg om in de voedselbehoeften van het gezin te voorzien en het overschot te verkopen. In tegenstelling tot vroeger kan Morris nu een grote verscheidenheid aan groenten verbouwen, waaronder knoflook, sla, rode biet, kool, wortelen enzovoort.

Naast zijn hogere opbrengsten wordt Morris in zijn gemeenschap gezien als een voorbeeldige boer. Collega-boeren vragen hem nu om advies over grondbewerking, ongedierte- en ziektebestrijding, plantmethoden en seizoensplanning. Daarnaast treedt hij op als gastheer voor andere organisaties die hun begunstigden willen opleiden in duurzame landbouwpraktijken.

Morris vertelt bezoekers over zijn ervaringen in de landbouw.

Award winnaar

Elk jaar beloont het AFAS-project de best presterende boeren met een geldbedrag waarmee ze landbouwbenodigdheden of gereedschap kunnen aanschaffen. Morris werd twee keer uitgeroepen tot beste boer van het jaar. Met het prijzengeld voor de beste boer en de landbouwsteun van het project slaagde hij erin zijn irrigatiemethode te verbeteren, een watertank te plaatsen en een drip-irrigatiesysteem aan te leggen. Zijn akker is nu beveiligd met een hekwerk om zwerfdieren buiten te houden.

““Het AFAS-project heeft me geholpen om vertrouwen te krijgen in mijn eigen beslissingen. Ik heb altijd al hoogwaardige gewassen willen verbouwen met duurzame methoden, maar dat lukte me niet. Ik ben nu heel blij dat ik mijn bedrijf en mijn inkomen kan uitbreiden.” Morris

De toekomst

Morris zet zich in om de werkwijzen die hij in het kader van het AFAS-project heeft geleerd, op al zijn akkers toe te passen en andere boeren in de regio Chiparamba te begeleiden. Zijn ontwikkeling van afhankelijkheid en gebrek aan vaardigheden naar leiderschap weerspiegelt de visie van het AFAS-project: het opleiden van zelfstandige, deskundige en veerkrachtige boeren die hun levensonderhoud op duurzame wijze kunnen veranderen.
Met het laatste prijzengeld is Morris van plan een motorfiets aan te schaffen om landbouwproducten gemakkelijker te vervoeren. Hij is ook van plan zijn tuin verder uit te breiden en landbouwactiviteiten te integreren met viskweek.

Het verhaal van Morris Ngomas laat zien hoe de aanpak van het AFAS-project niet alleen de opbrengsten verbetert, maar ook zelfverzekerde boeren opleidt die als rolmodel in staat zijn de landbouwtransformatie in het district Chipata en daarbuiten te stimuleren.

Morris en zijn vader installeren drip irrigatie Morris legt het systeem uit aan bezoekers

Zien we je na ZAWAFE op 12 juni in Lusaka?

ZAWAFE (Zambia Water Forum and Exhibition) is het vlaggenschip voor dialoog, het aangaan van partnerschappen en kennisuitwisseling tussen belanghebbenden in de sectoren water, sanitaire voorzieningen, milieu en ontwikkeling.

Mini-forum “Scaling through (supported) self-supply”.

In het kader van het thema van ZAWAFE van dit jaar: “From commitment to Action”, biedt dit extra eendaagse miniforum de mogelijkheid om enkele praktische benaderingen voor het behalen van SDG 6.1 zelf te ervaren en eraan deel te nemen.

Omvat praktische veldsessies over:

draagbare zonnepompen (https://portablesolarpumps.com)
"borehole siting", het zoeken van een locatie voor een boorgat
handmatig putten boren
touwpompen
waterfilters

Presentaties en discussies over:

De opschaling van draagbare zonnepompen: ervaringen van meer dan 1100 gebruikers.
Het behalen van SDG 6.1 op het platteland door middel van ondersteunde zelfvoorziening en hoe kleine en middelgrote ondernemingen hierbij kunnen worden betrokken (self-supply.com)

Georganiseerd door Jacana en de MetaMeta SMART Centre Group.